دندان دائمی پشت دندان شیری درآمده؛ علت چیست و چه باید کرد؟

دیدن یک دندان جدید پشت دندان شیری که هنوز نیفتاده، می‌تواند برای والدین نگران‌کننده باشد. این حالت بیشتر در دوره‌ای دیده می‌شود که دندان‌های شیری در حال جایگزین شدن با دندان‌های دائمی هستند. گاهی دندان دائمی پیش از افتادن کامل دندان شیری شروع به رویش می‌کند و دو ردیف دندان برای مدتی در دهان کودک دیده می‌شود.

این وضعیت همیشه به معنی وجود یک مشکل جدی نیست. در بعضی کودکان، با لق شدن و افتادن دندان شیری، زبان و نیروهای طبیعی دهان به قرارگیری بهتر دندان دائمی کمک می‌کنند. با این حال، اگر دندان شیری لق نباشد، مدت زیادی باقی بماند یا فضای کافی برای دندان دائمی وجود نداشته باشد، بررسی توسط دندانپزشک اطفال اهمیت پیدا می‌کند.

در این مقاله بررسی می‌کنیم چرا دندان دائمی پشت دندان شیری درمی‌آید، چه زمانی باید منتظر افتادن دندان شیری ماند و در چه شرایطی ممکن است کشیدن دندان شیری یا بررسی ارتودنسی لازم باشد.

چرا دندان دائمی پشت دندان شیری درمی‌آید؟

در حالت معمول، دندان دائمی هنگام حرکت به سمت دهان باعث تحلیل تدریجی ریشه دندان شیری می‌شود. با کوتاه شدن ریشه، دندان شیری لق شده و در نهایت می‌افتد تا فضای لازم برای رویش دندان دائمی فراهم شود.

گاهی مسیر رویش دندان دائمی دقیقاً زیر دندان شیری نیست. در نتیجه، ریشه دندان شیری ممکن است به اندازه کافی تحلیل نرود و دندان دائمی از پشت یا کنار آن شروع به رویش کند.

در چنین شرایطی، دندان دائمی در دهان دیده می‌شود، در حالی که دندان شیری هنوز در جای خود قرار دارد. برای اطلاعات بیشتر مقاله دندان دائمی کودک کدام است؟ معرفی دندان‌هایی که دیگر نمی‌افتند را مطالعه کنید.

آیا درآمدن دندان دائمی پشت دندان شیری طبیعی است؟

این وضعیت می‌تواند در دوره تعویض دندان‌های کودک مشاهده شود و همیشه نیاز به درمان فوری ندارد. دندان‌های شیری مسیر رویش دندان‌های دائمی را نیز هدایت می‌کنند و دوره دندان‌های مختلط بخشی طبیعی از رشد دهان کودک است.

نکته مهم، وضعیت خود دندان شیری است. اگر دندان شیری لق شده و روند افتادن آن در حال پیشرفت باشد، ممکن است دندانپزشک فقط پیگیری وضعیت را توصیه کند.

اما اگر دندان شیری محکم باشد، دندان دائمی بیشتر رویش پیدا کند یا بی‌نظمی قابل‌توجهی ایجاد شود، بهتر است شرایط دندان‌ها بررسی شود.

این حالت بیشتر برای کدام دندان‌های کودک اتفاق می‌افتد؟

والدین اغلب این وضعیت را هنگام تعویض دندان‌های جلویی مشاهده می‌کنند. دندان‌های پیشین مرکزی شیری فک پایین معمولاً حدود ۶ تا ۷ سالگی می‌افتند و دندان‌های کناری نیز معمولاً در سال‌های بعد وارد مرحله تعویض می‌شوند؛ البته زمان رویش و افتادن دندان‌ها بین کودکان متفاوت است.

بنابراین، سن کودک به‌تنهایی برای تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن رویش کافی نیست. ترتیب رویش، میزان لق بودن دندان شیری و فضای موجود در فک نیز باید در نظر گرفته شود.

اگر دندان دائمی درآمده ولی دندان شیری نیفتاده چه کنیم؟

اولین اقدام این است که وضعیت دندان شیری بررسی شود. اگر دندان کاملاً لق شده باشد، ممکن است تنها به زمان بیشتری برای افتادن طبیعی نیاز داشته باشد.

والدین نباید برای خارج کردن دندانی که هنوز محکم است، فشار زیادی وارد کنند. اگر دندان شیری لق نیست یا دندان دائمی به میزان قابل‌توجهی پشت آن رویش کرده است، بهتر است کودک توسط دندانپزشک معاینه شود.

دندانپزشک با بررسی دندان شیری، موقعیت دندان دائمی و فضای موجود مشخص می‌کند که باید برای افتادن طبیعی دندان صبر کرد یا اقدام دیگری لازم است.

چه زمانی باید دندان شیری کشیده شود؟

صرف مشاهده دندان دائمی پشت دندان شیری به این معنی نیست که دندان شیری حتماً باید کشیده شود. تصمیم به کشیدن باید بر اساس شرایط هر کودک گرفته شود.

اگر دندان شیری مدت بیشتری از زمان مورد انتظار باقی مانده باشد، لق نشود یا مانعی برای رویش مناسب دندان دائمی ایجاد کند، دندانپزشک ممکن است خارج کردن آن را بررسی کند.

همچنین وجود عواملی مانند کمبود فضا، دندان اضافه یا اختلال در مسیر رویش می‌تواند روی تصمیم درمانی اثر بگذارد. تشخیص زودهنگام اختلالات رویش به انتخاب زمان مناسب درمان کمک می‌کند. برای اطلاعات بیشتر مقاله دندان شیری کودکان از چه سنی می‌افتد؟ را مطالعه کنید.

آیا دندان دائمی بعداً به جای درست خود برمی‌گردد؟

در بعضی کودکان، پس از افتادن یا خارج شدن دندان شیری، دندان دائمی می‌تواند به‌تدریج به موقعیت مناسب‌تری حرکت کند. میزان این تغییر به فضای موجود، موقعیت اولیه دندان و شرایط رشد فک بستگی دارد.

بنابراین، نمی‌توان برای همه کودکان تضمین کرد که دندان بدون هیچ درمانی کاملاً مرتب خواهد شد. اگر فضای کافی وجود نداشته باشد یا موقعیت دندان نامناسب باقی بماند، ممکن است ارزیابی ارتودنسی در زمان مناسب توصیه شود.

آیا درآمدن دندان دائمی پشت دندان شیری باعث کج شدن دندان‌ها می‌شود؟

رویش دندان دائمی پشت دندان شیری می‌تواند باعث شود دندان جدید در ابتدا خارج از قوس طبیعی دندان‌ها دیده شود. با این حال، این وضعیت لزوماً به معنی کج ماندن دائمی دندان نیست.

پس از افتادن دندان شیری، اگر فضای کافی در فک وجود داشته باشد، ممکن است موقعیت دندان دائمی به‌تدریج بهتر شود. میزان این جابه‌جایی به فضای موجود، محل رویش دندان و شرایط رشد فک کودک بستگی دارد.

اگر دندان دائمی فضای کافی برای قرارگیری نداشته باشد یا بی‌نظمی دندان‌ها قابل‌توجه باشد، دندانپزشک ممکن است بررسی ارتودنسی را توصیه کند.

آیا کودک به ارتودنسی نیاز پیدا می‌کند؟

درآمدن دندان دائمی پشت دندان شیری به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که کودک حتماً به ارتودنسی نیاز دارد. در بسیاری از موارد باید ابتدا وضعیت دندان شیری و روند رویش دندان دائمی بررسی شود.

اگر بعد از افتادن دندان شیری، فضای کافی برای حرکت دندان دائمی وجود داشته باشد، ممکن است نیازی به درمان ارتودنسی در همان زمان نباشد.

اما در صورت وجود کمبود فضا، شلوغی دندان‌ها، اختلال در مسیر رویش یا سایر مشکلات بایت، ارزیابی ارتودنسی می‌تواند برای مشخص کردن وضعیت رشد دندان‌ها و فک مفید باشد.

کمبود فضای فک چه تأثیری بر رویش دندان دائمی دارد؟

دندان‌های دائمی معمولاً از دندان‌های شیری جایگزین‌شده بزرگ‌تر هستند و برای قرارگیری صحیح به فضای کافی نیاز دارند. اگر فضای قوس دندانی محدود باشد، ممکن است دندان دائمی در موقعیتی خارج از ردیف طبیعی رویش پیدا کند.

کمبود فضا می‌تواند باعث شلوغی و نامرتبی دندان‌ها شود. با این حال، مشاهده یک دندان دائمی پشت دندان شیری برای تشخیص کمبود فضای فک کافی نیست.

دندانپزشک با بررسی فضای موجود، ترتیب رویش دندان‌ها و وضعیت فک مشخص می‌کند که آیا مشکل فقط مربوط به تأخیر در افتادن دندان شیری است یا فضای ناکافی نیز وجود دارد.

دندان کوسه‌ای در کودکان چیست؟

اصطلاح «دندان کوسه‌ای» یا Shark Teeth اصطلاحی غیررسمی است که برای حالتی استفاده می‌شود که دندان دائمی پشت دندان شیری رویش کرده و برای مدتی دو ردیف دندان در دهان کودک دیده می‌شود.

این ظاهر ممکن است برای والدین نگران‌کننده باشد، اما وجود دو ردیف دندان همیشه نشان‌دهنده یک مشکل جدی نیست. وضعیت دندان شیری، میزان رویش دندان دائمی و فضای موجود تعیین می‌کند که آیا فقط پیگیری کافی است یا مداخله دندانپزشکی نیاز خواهد بود.

آیا می‌توان دندان شیری را در خانه کشید؟

اگر دندان شیری بسیار لق شده باشد، معمولاً روند افتادن طبیعی آن بدون مداخله جدی طی می‌شود. با این حال، کشیدن دندانی که هنوز محکم است با فشار یا روش‌های خانگی توصیه نمی‌شود.

کشیدن زودهنگام یا غیراصولی دندان می‌تواند باعث درد، خونریزی یا آسیب به بافت اطراف شود. اگر دندان دائمی رویش کرده اما دندان شیری همچنان محکم است، بهتر است پیش از اقدام برای خارج کردن آن، وضعیت توسط دندانپزشک بررسی شود.

چه زمانی باید کودک را نزد دندانپزشک ببریم؟

اگر دندان دائمی پشت دندان شیری دیده شود، بررسی شرایط دندان‌ها به تشخیص بهتر روند رویش کمک می‌کند. در برخی شرایط مراجعه اهمیت بیشتری دارد، از جمله:

• دندان شیری همچنان محکم و بدون لقی باشد.
• بخش قابل‌توجهی از دندان دائمی رویش کرده باشد.
• کودک درد یا ناراحتی داشته باشد.
• لثه اطراف دندان متورم یا ملتهب شود.
• فضای کافی برای دندان دائمی به نظر نرسد.
• دندان دائمی در موقعیت بسیار نامناسبی رویش کند.
• سایر دندان‌ها نیز بی‌نظمی قابل‌توجهی داشته باشند.

معاینه به این معنی نیست که کودک حتماً به کشیدن دندان یا ارتودنسی نیاز دارد. هدف این است که مسیر رویش دندان دائمی و وضعیت دندان شیری بررسی شود و در صورت نیاز، درمان در زمان مناسب انجام گیرد.

آیا باقی ماندن دندان شیری به دندان دائمی آسیب می‌زند؟

باقی ماندن دندان شیری همیشه باعث آسیب به دندان دائمی نمی‌شود. با این حال، اگر دندان شیری مانع مسیر مناسب رویش شود یا علت باقی ماندن آن یک اختلال در رویش باشد، بررسی دندان اهمیت پیدا می‌کند.

گاهی برای مشخص کردن موقعیت دندان دائمی، وضعیت ریشه دندان شیری یا وجود موانع احتمالی، دندانپزشک ممکن است تصویربرداری دندانی را نیز توصیه کند.

به همین دلیل، بهتر است دندان شیری باقی‌مانده و دندان دائمی جدید به‌صورت یک مجموعه بررسی شوند و تصمیم درمانی فقط بر اساس ظاهر دندان‌ها گرفته نشود.

افتادن دندان شیری چه اتفاقی برای دندان دائمی می‌افتد؟

بعد از ایجاد فضای بیشتر، ممکن است دندان دائمی به‌تدریج به سمت موقعیت مناسب‌تری حرکت کند. زبان و نیروهای طبیعی موجود در دهان نیز می‌توانند در تغییر موقعیت دندان نقش داشته باشند.

با این حال، اگر فضای قوس دندانی کافی نباشد، دندان ممکن است همچنان خارج از ردیف باقی بماند. در این شرایط، وضعیت رشد فک و نظم دندان‌ها باید بررسی شود تا در صورت نیاز، زمان مناسب ارزیابی ارتودنسی مشخص شود.

جمع‌بندی

درآمدن دندان دائمی پشت دندان شیری یکی از شرایطی است که ممکن است در دوره تعویض دندان‌های کودک دیده شود. این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که دندان دائمی شروع به رویش کرده، اما دندان شیری هنوز در جای خود باقی مانده است.

اگر دندان شیری لق باشد و فضای کافی برای دندان دائمی وجود داشته باشد، ممکن است با افتادن دندان شیری، موقعیت دندان دائمی نیز به‌تدریج بهتر شود. در مقابل، محکم ماندن دندان شیری، کمبود فضا یا رویش نامناسب دندان دائمی نیاز به بررسی بیشتری دارد.

در بخش دندانپزشکی اطفال کلینیک دندانپزشکی سپهر سلامت مشهد، وضعیت رویش دندان‌های دائمی و دندان‌های شیری کودک بررسی می‌شود تا در صورت وجود اختلال در مسیر رویش، اقدام مناسب در زمان درست انجام شود.

سوالات متداول درباره درآمدن دندان دائمی پشت دندان شیری

منبع:

https://www.puredentistry.com.au/eruption-of-permanent-teeth-behind-baby-teeth/